Լուսինե Վայաչյան

Լուսինե Վայաչյանը (1968–2026) ժամանակակից հայ գրական ընթացքի ամենաինքնատիպ, ըմբոստ և էքսպրեսիվ դեմքերից մեկն էր։ Նա հայտնի էր իր անմիջական, սուր, քաղաքացիական ու հոգեբանական խորությամբ հագեցած արձակով և պոեզիայով, որտեղ կենցաղայինն ու քաղաքային фоլկլորը միահյուսվում էին էկզիստենցիալ ապրումներին։ Ահա նրա կենսագրական հիմնական դրվագներն ու գրական դիմանկարը․ Գրական մուտքն ու «Բալագոյե»-ն Լուսինե Վայաչյանը գրական ասպարեզ մտավ համեմատաբար ուշ տարիքում, բայց արեց դա շատ աղմկոտ ու ինքնատիպ։ 40 տարեկանում (2008 թ.) նա հրատարակեց իր առաջին՝ «Բալագոյե» գիրքը (հրատարակվել է նաև «Գրանիշի» աջակցությամբ)։ Գիրքն իսկական իրադարձություն դարձավ ժամանակակից գրական շրջանակներում, արժանացավ լայն ճանաչման և հետագայում թարգմանվեց մի քանի լեզուներով։ Նրա տեքստերը («Բալագոյե», «Ատամնահատիկից ատամնաթափում» և այլն) աչքի էին ընկնում լեզվական ազատությամբ, խոսակցական ռեգիստրի վարպետ օգտագործմամբ, քաղաքային կյանքի անզարդ պատկերմամբ ու ինքնահեգնանքով։ Ոճը և գրական դիմագիծը Պոեզիա և Արձակ. Վայաչյանի ստեղծագործություններում սահմանն արձակի ու պոեզիայի միջև հաճախ ջնջվում էր։ Նրա հայտնի գործերից է, օրինակ, «ուզում եմ գրեմ գրեմ գրեմ գրեմ գրեմ» տեքստը, որը դարձել էր 2010-ականների երիտասարդական/ալտերնատիվ գրական շարժման ինքնատիպ հիմներից մեկը։ Քաղաքացիական կեցվածք. Նա ակտիվորեն արձագանքում էր հասարակական, քաղաքական ու կանանց իրավունքների խնդիրներին․ մասնակցում էր տարբեր մեդիա նախագծերի (այդ թվում՝ հաղորդաշարեր ու վիդեո-բլոգներ)։ Կյանքի վերջին տարիները Վայաչյանը երկար տարիներ բնակվում էր արտերկրում։ 2026 թվականի մայիսին լուր տարածվեց նրա անժամանակ մահվան մասին։