Պաղեստինյան ծագմամբ ամերիկացի գրող Հաննա Լիլիթ Ասադիի «Paradiso 17» վեպն արժանացել է ԱՄՆ 2026 թվականի Ազգային գրական մրցանակին (National Book Award)՝ արձակի անվանակարգում։ Վեպը պատմում է հայրենիքը կորցրած մարդու կյանքի, տեղահանության և հիշողության մասին։
Մրցանակակիրների անունները հայտարարվել են նոյեմբերի 18-ին Նյու Յորքում կայացած Ազգային գրական մրցանակաբաշխության 77-րդ արարողության ընթացքում։
Հաննա Լիլիթ Ասադիի երրորդ վեպի կենտրոնում Սուֆիենն է՝ Պաղեստինում ծնված մի տղամարդ, որի մանկությունն ընդհատվում է 1948 թվականի Նաքբայի՝ պաղեստինցիների զանգվածային տեղահանության հետևանքով։ Հեռանալով հայրենի տնից՝ նա տասնամյակներ շարունակ շրջում է տարբեր երկրներով՝ փորձելով գտնել մի վայր, որը կկարողանա տուն անվանել։ Նրա ճանապարհն անցնում է Մերձավոր Արևելքով, Եվրոպայով և Միացյալ Նահանգներով։
Վեպը մասամբ ներշնչված է հեղինակի հոր կյանքի պատմությունից։ Անձնական հիշողությունն այստեղ միահյուսվում է պատմական ողբերգությանը՝ վերածվելով կորստի, պատկանելության և վերադարձի անհնարինության մասին պատումի։
Մրցանակաբաշխության ժյուրին առանձնացրել է վեպի քնարական լեզուն և ժամանակի ու տարածության հետ աշխատելու ինքնատիպ եղանակը։ Ժյուրիի գնահատմամբ՝ ստեղծագործությունը տեղահանության ու դիմակայության խորապես մարդկային պատկեր է, որտեղ հերոսի կյանքի տարբեր փուլերը՝ մանկությունից մինչև ծերություն, բացահայտում են հայրենիքի կորստի երկարատև հետևանքները։
Մրցանակն ընդունելիս Ասադին անդրադարձել է հոր մահվանը և Գազայում պաղեստինցիների կրած կորուստներին։ Հեղինակի խոսքով՝ վեպի ստեղծումը կապված է եղել անձնական ցավի ու սգի, բայց նաև գեղեցկության ապրումների հետ։
«Paradiso 17»-ը լույս է տեսել ամերիկյան «Knopf» հրատարակչությունում։ Վեպը միաժամանակ ընտանեկան պատմություն է և տեղահանության փորձառության գեղարվեստական ուսումնասիրություն։ Դրա առանցքում այն հարցն է, թե ինչ է մնում մարդուն հայրենիքը կորցնելուց հետո, և արդյոք հնարավոր է վերագտնել տունը, երբ այն շարունակում է գոյություն ունենալ առաջին հերթին հիշողության մեջ։
Հաննա Լիլիթ Ասադին պաղեստինյան և հրեական արմատներ ունեցող ամերիկացի գրող է։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ են զբաղեցնում ինքնության, պատկանելության և հիշողության թեմաները։
ԱՄՆ Ազգային գրական մրցանակը երկրի հեղինակավոր գրական պարգևներից է։ 2026 թվականին մրցանակաբաշխությանը ներկայացվել էր ընդհանուր առմամբ 1912 գիրք, որոնցից 451-ը՝ արձակի անվանակարգում։