Արքմենիկ Նիկողոսյան
Գրախոս, Գրականագետ, Հրապարակախոս
Հրապարակումները Գրանիշում 28
-
Գրականագիտություն
Հովհաննես Գրիգորյանի պոեզիան
Հովհաննես Գրիգորյանի «Աշուն» հանրահայտ բանաստեղծությունը («Փողոցներում // ծառերից կախված…») ժամանակին այնպիսի մեծ աղմուկ բարձրացրեց գրական շրջանակներում, որ առ այսօր դրա արձագանքները շարունակում են որ…
14 Մայիս 2026 • 9 րոպե
-
Գրականագիտություն
«Դեպի աղբյուրը լույսի» գրքի առաջաբանը
Տնտեսական, քաղաքական, սոցիալական անվերջ խնդիրների, պատերազմների հերթագայություն է հայ ժողովրդի նոր և նորագույն պատմության ընթացքը: Եվ 1915 թվականին Օսմանյան Թուրքիայի իրականացրած Ցեղասպանությունը հետա…
30 Դեկտեմբեր 2024 • 4 րոպե
-
Գրականագիտություն
Պարոդիկ կերպընկալման բանաստեղծությունը
Երևույթների պարոդիկ կերպընկալումը բանաստեղծությունը դուրս է բերում բուն պարոդիայի կազմաբանական տիրույթից, և բուն պարոդիային հատուկ հստակ այլտեքստային կրկնությունը փոխարինում ընդհանրական-հանրահայտ կրկն…
28 Նոյեմբեր 2023 • 8 րոպե
-
Գրականագիտություն
Եղիշե Չարենցի երկերի ակադեմիական նոր հրատարակությունը. խնդիրներ եվ մոտեցումներ
ՀՀ ԳԱԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի, «Անտարես» հրատարակչության և Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարանի համագործակցությամբ նախապատրաստվում է Եղիշե Չարենցի երկերի ակադեմիական նոր հրատարակություն…
4 Սեպտեմբեր 2023 • 16 րոպե
-
Գրականագիտություն
Վահրամ Ալազանի «Տառապանքի ուղիներում» հուշագրության վերահրատարակությունը
Վահրամ Ալազանի «Տառապանքի ուղիներում» հուշագրությունը, ըստ ընտանեկան արխիվում պահվող մեքենագիր օրինակի՝ գրվել է 1961-1965 թվականների ընթացքում, և մոտ 30 տարի մնացել անտիպ: Առաջին անգամ, շարունակաբար,…
22 Մայիս 2023 • 4 րոպե
-
Գրականագիտություն
Մեծ հայրենականի գրականը
Երբ 1939 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Երկրորդ աշխարհամարտի բոթը տակնուվրա արեց համաշխարհային հանրությանը, և մինչ այդ գրվող հակապատերազմական բնույթի գեղարվեստական գործերը ամբողջ աշխարհում սկսեցին օր օրի հավ…
28 Հունվար 2023 • 4 րոպե
-
Գրականագիտություն
Անպատմելիի ասքը
Վարդան Հակոբյանի «Քրիստոսի ծաղիկները» ասքը՝ հեղինակի ժանրային բնորոշմամբ, առաջին անգամ լույս է տեսել 2001 թվականին, ակադեմիկոս Սերգեյ Սարինյանի առաջաբանով: Արտաքուստ մատենագիտական այս տեղեկությունը շե…
25 Դեկտեմբեր 2022 • 5 րոպե
-
Գրականագիտություն
Ազատություն և հոգեվարք
1994 թվականին, արդեն թիկունքում թողած բազմաթիվ քննարկումներ ու հարցադրումներ, շատ հաճախ դրանց մասին մոռացած՝ «Գրական թերթը» կազմակերպեց հարցում, որի նպատակը թերևս վերջին 5՝ տևողությամբ կարճ, բայց բովա…
19 Հոկտեմբեր 2022 • 8 րոպե
-
Գրականագիտություն
Թմկաբերդի առման երկու տարբերակ
Հովհաննես Թումանյանի «Թմկաբերդի առումը» պոեմը թերևս նրա ամենակատարյալ երկն է: Գրված լինելով Թումանյանի ստեղծագործական կյանքի ամենավճռորոշ և, ըստ էության, բեկումնային 1902 թվականին, այս պոեմը զարմանալի…
10 Դեկտեմբեր 2020 • 18 րոպե
-
Գրականագիտություն
Եղիշե Չարենցին վերագրվող մի բանաստեղծության մասին
Եղիշե Չարենցի՝ 1996 թվականին Դավիթ Գասպարյանի աշխատասիրությամբ լույս տեսած «Նորահայտ էջեր» գրքում զետեղված է «Ինչ որ հույս էր…» սկսվածքով մի բանաստեղծություն: Այս վանդակում մնաց գերի:
12 Օգոստոս 2020 • 7 րոպե
-
Գրականագիտություն
Խոնա՞րհ, թե՞ Խոնարհս
Գրական այնպիսի տեքստը, ինչպիսին Ակսել Բակունցի «քարաքանդակ» բնագիրն է իր լավագույն իրացումներում, պատահականություններ չի ճանաչում, և յուրաքանչյուր տառը երբեմն ուղղակի վճռորոշ դերակատարություն կարող է…
29 Հուլիս 2020 • 5 րոպե
-
Գրականագիտություն
Հակոբ Սիրունու ինքնակենսագրական նոթերը
Անցյալ դարասկզբի արևմտահայ մշակութային ու հատկապես գրական աննախադեպ զարթոնքին անմիջաբար կապված մարդու հուշագրությունը չի կարող գոնե ճանաչողական առումով առնվազն հետաքրքիր չլինել։ Բայց երբ այդ և այլ իրա…
6 Հոկտեմբեր 2019 • 8 րոպե
-
Գրականագիտություն
Չպատմելու մեղքը
Անրի Գրիգորյանի պատմվածքները գրական տարբեր կայքերում, ժողովածուներում, պարբերականներում հրատարակվելով՝ արդեն իսկ որոշակի հետաքրքրություն էին առաջացրել երիտասարդ գրողի հանդեպ՝ հարցազրույցների, վիրտուալ…
21 Սեպտեմբեր 2019 • 8 րոպե
-
Գրականագիտություն
Հակոբ Օշականի ֆենոմենը
Դարասկզբի արևմտահայ գրական-մշակութային կյանքին անդրադարձող տարաբնույթ ուսումնասիրություններում ու հոդվածներում Հակոբ Քյուֆեճյան անունը հաճախ է հանդիպում (Օշական նա սկսել է ստորագրել 1920 թվականից), սա…
30 Մայիս 2019 • 6 րոպե
-
Գրականագիտություն
Ազգային պետականության հոգևոր-բարոյական կառուցվածքը «Գիրք ճանապարհի» ժողովածուում
Եղիշե Չարենցի «Գիրք ճանապարհի» ժողովածուի՝ 1933 թվականի առաջին հրատարակությունը,
17 Նոյեմբեր 2017 • 27 րոպե
-
Գրականագիտություն
Բանաստեղծության ընդդիմությունը
Հայ բանաստեղծության արդի զարգացումներում գնալով ավելի ու ավելի բացառիկ է դառնում տեսակ ասվածը: Համատարած կրկնաբանությունների, ավանդույթի թյուր ընկալման, էպիգոնության ու պարզ կրկնողության, բանաստեղծո…
27 Օգոստոս 2015 • 13 րոպե
-
Գրականագիտություն
Անտիպ Իսահակյանը
Հարցի դրվածքը, բնականաբար, նախևառաջ տեքստաբանական է և այս առումով` մեծագույն կարևորություն է ստանում Վարպետի երկերի ակադեմիական հրատարակության վերջերս լույս տեսած երկրորդ հատորը, որն ընդգրկում է…
19 Հուլիս 2015 • 11 րոպե
-
Էսսե
Թիկունքից փչող սառնություն
Հովհաննես Գրիգորյան Արածիդ անհեթեթության նողկալի զգացողությունը, համակարգչի կամ սպիտակ թղթի առջև նստել չկարողանալու լացացնող անզորությունը, գործադրած ջանքերիդ անիմաստության խեղդող տրտմությունը եղել…
11 Դեկտեմբեր 2013 • 3 րոպե
-
Ակնարկ
Բարձունքը մերն է, տղերքը չկան…
Արցախյան պատերազմի մասին գրված բոլոր գործերում կամշտական հիշեցումը, թե ինչ ծանր գնով ենք ձեռք բերել հաղթանակը մեզ պարտադրված պատերազմում: 1992-ի մայիսի 9-ին Շուշիի պատմական գրավումը հիրավի փոխեց Արցախ…
9 Մայիս 2013 • 4 րոպե
-
Ակնարկ
Եղեռնագրություն
Ընդհանրապես, մենք չափազանց դյուրազգաց ու զգացմունքային ենք այն դեպքերում, երբ Եղեռնի մասին օտարներն են գրում, թեկուզ՝ անտաղանդ ու անարժեք: Աշխարհում ստեղծվել է Հայոց Մեծ եղեռնին նվիրված ու եղեռնն արտա…
24 Ապրիլ 2013 • 3 րոպե
-
Գրականագիտություն
Գրքի ֆենոմենն իբրև շրջափուլաստեղծ գործոն Եղիշե Չարենցի պոեզիայում
Չարենցի պոեզիայի այսպես կոչված` «գրքայնության» (դրական իմաստով), ինչպես նաև` նրա հրատարակչական գործունեության մասին չարենցագիտության մեջ բավականին խոսվել է, նշվել է նրա մեծ ընթերցասիրության, ընտիր գրա…
12 Օգոստոս 2012 • 15 րոպե
-
Գրականագիտություն
Կեցություն, հոգեբանություն…
Հայաստանի անկախացումից հետո հայ գրականության ընթացային որոշ զարգացումներ տարիների հեռվից որոշակի առումներով չափազանց ուշագրավ են, և ցույց են տալիս, որ ցանկացած խնդրադրության ու համատեքստի պարագային ան…
25 Ապրիլ 2012 • 8 րոպե
-
Գրականագիտություն
Խոսքի տարածություն, որ չի վերջակետվում
Իր առաջին ժողովածուով իրեն «անընդհատ անառակ որդի» հռչակած տաղանդավոր ու ինքնատիպ բանաստեղծ Գևորգ Թումանյանն իր այդ կեցության նոր վկայագրություններն է ամփոփել «Ճախրող սարդ» (Երևան, 2008) երկրորդ ժողովա…
18 Հոկտեմբեր 2010 • 5 րոպե
-
Գրականագիտություն
Բայց սերն է, սերն է մեզ տանում առաջ
Հովհաննես Գրիգորյանի պոեզիայի մասին խոսելիս` բանաստեղծությունը ներկայացնող-բնորոշող, այսպես ասեմ` տեսակավորող ավանդական-կայուն տարազները մի տեսակ դառնում են ոչ լիարժեք, երբեմն` հնացած, իսկ շատ ավելի հ…
22 Սեպտեմբեր 2010 • 7 րոպե
-
Գրականագիտություն
Ոչնչի կամ ինքն իր նման
Ավագ Եփրեմյանի բանաստեղծությունը արդի հայ պոեզիայի ամենից հետաքրքիր երևույթներից է, որ իր` բանաստեղծի մեղքով դուրս է մնում գրաբանական ընդհանուր զարգացումների համատեքստից: Ի´ր մեղքով, քանզի եղավ մի պահ…
23 Հունիս 2010 • 7 րոպե
-
Ակնարկ
Մրցանակաբաշխություններ, մրցանակներ, մրցանակակիրներ
2001-ի աշնանը, ՀՀ պետական մրցանակակիրներին որոշելու նախաշեմին, «Գրական թերթը» «Ինչպե՞ս եք վերաբերվում գրական մրցանակներին» հարցով դիմել էր մի քանի հայ գրողների (2001, թիվ 12): Պարզվեց, որ մրցանակաբաշխ…
9 Ապրիլ 2010 • 12 րոպե
-
Գրականագիտություն
Ասացող երկրի ars poetika-ն
[ուրվագծեր դիմանկարի համար] Հրաչյա Թամրազյանի պոեզիան դարասկզբին դրսևորեց այնպիսի հատկականություններ, որոնք վկայում էին ստեղծաբանական հանգրվանային, փակվող, համակարգվող ու, որ ամենակարևորն է, բյուրեղաց…
4 Փետրվար 2010 • 13 րոպե
-
Գրականագիտություն
Նամակներ գրողական փորձառության հեռադրությունից
Վերջին տարիներին Գուրգեն Խանջյանի ստեղծագործական կարելիություններն ավելի շատ դրսևորվում են վիպագրության ու դրամատուրգիայի ժանրային տարածության մեջ, իսկ ահա փոքր արձակի, ի մասնավորի` պատմվածքի ու էսսեի…
12 Դեկտեմբեր 2009 • 3 րոպե