Հրաչյա Մանուկյան | Կենդանի հայացք

Կենդանի հայացք

Մի օր ձայները կտրվեցին,
ամեն ինչ կորավ,
ես դուրս եկա տնից,
բայց բակը չկար։

Ո՞ւր են մարդիկ,
ո՞ւր են մեքենաները,
նայեցի վերև․
չկային ամպերը։

Քար լռություն,
անգույն տարածություն,
ոչ մի ճանապարհ,
ոչ մի ուղղություն։

Շրջվեցի՝ մտնեմ տուն,
բայց տունը չկար,
ուզեցի գոռալ,
բայց ձայնս չկար։

Վազեցի արագ,
որ մեկին գտնեմ․
դժվար թե մենակ
մնացած լինեմ․․․

Երկար վազեցի,
հույսս չէի կորցնում,
մինչև մի սև կետ
երևաց հեռվում։

Մարդ է, հաստա՛տ,
ինձ պես մոլորված,
կհասնեմ հիմա,
սպասի՛ր, քիչ մնաց։

Ծնկներս ցավում էին,
ուժ արդեն չկար,
մոտեցա․․․ մարդ չէր,
այլ տապանաքար։

Հուսահատ ընկա․
մի՞թե ոչ ոք չկա,
մի՞թե վերջին մարդու
գերեզմանն է սա։

Ինձ էլ թողել են՝
որպես վերջի վկա,
տապանաքարին, սակայն,
անուն չգտա։

Միայն երկու աչք՝
դաջված մեջտեղում,
կարոտած հայացքով
վրաս էին նայում։

Վերևն էլ աչքերի՝
երկու խոշոր բառ․
Ն Ա Յ Ի Ր Ի Ն Ձ
(ամբողջը մեծատառ)։

Նայեցի աչքերին
ու դրանց խորքում
տեսա չորս մանրատառ
նախադասություն․

Այստեղ են թաղված
աչքերը երեխայի,
որը փնտրում է
հայացքը ծնողի։

Կողքը թաղված են
աչքերը ծերունու,
որը կորցրել է
հայացքը պատանու։

Թաղված են նաև
աչքերը այրու,
որ կարոտում է
հայացքն ամուսնու։

Թաղված են աչքերը
բոլոր այն մարդկանց,
որոնք փնտրում են
կենդանի հայացք։

Չկային այդ մարդիկ,
որ նայեի նրանց,
ստիպված նայում էի
աչքերին դաջված։

Շուրջս դատարկ էր,
էլ ոչինչ չկար,
մնացել էինք ես
ու ինձ նայող մի
տապանաքար։

 

Արդյոք պե՞տք են մեր հիշողությունները

Արդյոք պե՞տք են մեր հիշողությունները,
որ մեզ տանում են գոյությանը հակառակ՝
դառնալով տխրության համաճարակ,
երբ մեր հարազատներին անկենդան,
նստեցնում են ժամանակի մեքենան
ու բերում մեզ մոտ՝
արթնացնելով կարոտ։

Կամ էլ գնում են մեր տունը հայրական,
հավաքում մեր նկարները մանկական,
լցնում մեր դիմաց, ասում՝ նայի՜ր, ուրախացի՜ր,
միայն թե վերջում մի տեղ տեղավորիր,
բայց ալբոմներում տեղ չունենք ազատ,
դնում ենք արկղի մեջ, որտեղ պահված են
պայմանագրեր ստորագրված,
վճարման թղթեր,
մարման գրաֆիկ,
դատական հայց,
ու երբ խառնվում են նկար ու փաստաթուղթ,
հասկանում ենք հանկարծ,
որ երեխային պետք չէ ստորագրություն,
քանի որ չունի պարտավորություն:

Արդյոք պե՞տք են մեր հիշողությունները,
որ կենդանացնում են մեռած թվերը՝
վառած մոմերի, որ շտապում էինք փչել,
հեռախոսահամարների անհասանելի,
հեքիաթների անկատար
ու կորուստների չարտասանելի,
նաև սովորական այն օրերի,
երբ ընկճվում էինք փոքր բաներից՝
եղանակից, բարձր գնից կամ
ուշացող ավտոբուսից,
որում եթե չկար ազատ նստատեղ,
կանգառներն էինք հաշվում,
թե երբ կհասնենք տեղ,
ու չէինք հասկանում դեռ,
որ մի օր մի հիշողություն
մեզ կրկի՛ն ուղևոր է դարձնելու
այդ նույն ավտոբուսում։

 

Կռվում միշտ կա բաժանող

Կռվում միշտ կա բաժանող՝
մի ընկեր, մի ծանոթ,
մի ձյաձ կամ ծյոծ անծանոթ,
ճշտի-սխալի մի գիտակ,
որ հասնում է շատ արագ,
մի արտասվող երեխա,
կարեկից մի ուսուցիչ,
մի սթափ սեղանակից,
նաև խաղաղապահ, հաշտարար,
դատավոր, իրավունքների պաշտպան․
մի խոսքով` մարդիկ՝ սրտերով զգայուն,
որ չեն ուզում կռիվ ու արյուն,
ու կան պետություններ՝
անմարդկային բարդ սրտերով
(տնտեսություն, հող, ֆինանսներ),
որ թաքուն կռվեցնում են երկու երկիր
ու դառնում բաժանող՝
«անշահախնդիր»․․․

Share Button

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *