1
Գիշերվա կեսին դաշնամուրը սկսեց նվագել։ Սայթաքուն, զրնգուն հնչյունները սկզբում արթնացրին մայրիկին, իսկ հետո՝ տատիկին։ Ինձ թվաց, թե Շոպենի «Թաղման քայլերգ»-ն էր հնչում։ Ստեղներն ինքնուրույն վերև-ներքև էին անում, և ցավալի էր հետևել (հատկապես գիշերվա կեսին), թե ինչպես էր հին, ծանրաքաշ, մաշված դաշնամուրից լսվում թաղման քայլերգը, թեև այն, իհարկե, ամենևին էլ թաղման քայլերգ չէր, այլ ուղղակի հնչյունների հավաքածու, կակոֆոնիա, խառնաշփոթ երաժշտության փոխարեն։
Հայրիկը կանգնած էր ձգված դեմքով՝ զոլավոր անդրավարտիքը հագին, և ոչինչ չէր կարողանում անել, բայց մայրիկը հանկարծ սկսեց հիստերիկ կերպով բղավել․
-Դե՜, մի բա՛ն արա, չէ՞ որ դու տղամարդ ես։
Եվ հայրիկն ինչ-որ անճոռնի կերպով պոկվեց տեղից, իսկ հետո չարությամբ և դիպուկորեն ամբողջ ուժով բռունցքով հարվածեց ստեղներին, և նեղլիկ ճեղքից ալ կարմիր արյուն ցայտեց։
-Աստվա՛ծ իմ, Կեշան, Կեշան է ներս սողոսկել, – ճչաց Վերա տատիկը, բացեց դաշնամուրի կափարիչը և դուրս բերեց երկու մասի բաժանված գերմանամկանը՝ Կեշային։
Կեշային տեղավորեցին «Ռոտ Ֆրոնտ» կոնֆետների ստվարաթղթե տուփի մեջ ու դրեցին սեղանի կենտրոնում, և մի պահ մենք բոլորս՝ կիսաքնած և վախեցած, նայում էինք նրան և չգիտեինք ինչ անել, այնուհետև հայրիկը վերցրեց տուփը, որի մեջ գերմանամուկն էր, և նետեց աղբատար խողովակի մեջ։
2
Բոլորն ասում էին, թե դագաղ էր։ Իսկ ինձ թվում էր, թե ստվարաթղթե տուփ էր։ Տատիկին տանում էին ստվարաթղթե տուփի մեջ, հուղարկավորության արարողություն էլ էին կատարում ստվարաթղթե տուփի մեջ և թաղեցին նույնպես ստվարաթղթե տուփի մեջ, ինչպես գերմանամուկ Կեշային։
Շատ բարեկամներ ունենք, բայց չգիտես ինչու մահարձան միանգամից չտեղադրեցին, կարծես թե գումար չէին հավաքել։ Ես արդեն ավելի ուշ, երբ սկսեցի գումար վաստակել, մահարձան պատվիրեցի՝ հասարակ, մարմարե։ Այն քաշեքաշ բերեցին դեմքի խիտ մազածածկույթով երեք տղամարդիկ՝ ճմռթված բաճկոններ և յուղոտ գլխարկներ հագած։ Նրանցից մեկը հանեց գլխարկը և թաշկինակով սրբելով ծոծրակը՝ խնդրեց մի փոքր էլ գումար ավելացնել աշխատանքի համար, ու թեև արդեն վճարել էի ամեն ինչի համար, ինչպես որ նախապես պայմանավորվել էինք, բացեցի պայուսակս և երկու հարյուր ռուբլի հանեցի՝ մի շիշ օղու համար։
Նրանցից ամենամեծը մի փոքր հետ գնաց՝ գլուխ տալով, իսկ մյուս երկուսն այնպես հեռացան, ասես հենց այդպես էլ պետք է լիներ։
Երբ հեռացան և աշնանային ծառերից այն կողմ լռեցին նրանց ձայների հնչյունները, նստեցի նստարանին և նայեցի մահարձանին։ Վրան գրված էր «Վերա Սեմյոնովնա Գրուզդևա»։ Նրա թոռնուհու՝ իմ, անունը նույնպես Վերա Սեմյոնովնա Գրուզդևա է։ Ահա այդպիսի անակնկալ։ Ստացվեց, որ ինքս ինձ համար էի մահարձան կանգնեցրել։ Ասես ոչ թե տատիկն էր մահացել, այլ ես կամ իմ մի մասը, մնացել էին միայն անունս, ազգանունս և հայրանունս։
Թարգմանությունը ռուսերենից` Էլիզա Ստեփանյանի
