Անհամեմատօրէն աւելի զօրաւոր է ան ինձմէ,
քանի որ մեռած է արդէն։
Իր դէմ
ես
կորսնցուցած եմ նախօրօք։
Ձեռնոցս դեռ հրապարակ չնետած
պարտուած եմ
կանխօրօք։
Ասիկա պարզ գիտակցութեան հարց չէ, ասիկա իրականութիւնն է պարզապէս.
դէմը կանգնած անզօր հակառակորդ մըն եմ
մի՜միայն.
ամբողջ կեանքս ծառացում է եղած իր դէմ, ամբողջ կեանքս փորձած եմ զինք տապալել կարենալ կանգնելո՜ւ համար
իր վրան,
կարենալ կանգնելո՜ւ համար
պարզապէս
նպատակս եղած է զինք կործանել որ
գոնէ
գոնէ ծնիմ ի՜մ անձիս պէս,
չեմ յաջողած.
եւ
ուշ է հիմա.
ան մեռած է արդէն
պիտի չկարենամ երբեք իրեն հասնիլ հաւասարիլ,
նորածին մորթիս գոյնը ցոյց տալ
նորածին մտքիս յոյսը բանալ
եւ յայտնել որ իրը միակ ճշմարտութիւնը չէր
չէ եղած ու չէ…
ամէն անգամ որ փորձած եմ հաշիւ պահանջել իրմէ, ամէն անգամ որ ջանացած եմ խօսիլ իրեն հետ աչք աչքի, բռունցքներս պատրաստած եմ իրը գտնելու, ճամբայ ելած եմ,
— այո՛, ելած եմ ճամբայ —,
մինչեւ լոյս որոնած ճշգրտութիւնը բառերուս իրեն նետելու, օրօրուած եմ կանգնելու յոյսով,
բայց հազիւ ոտքի՝
սկսած եմ բարբառիլ իր մասին միայն, երրորդ դէմքով իր մասին պատմել.
ինչպէս եւ հիմա.
կը կանգնիմ իրեն հետ խօսելու,
կը նստիմ իր մասին որոճալով։
Փշրուելիք իր արձանէն շփոթած,
չեմ կրնար թաքուն գրպանէս ցոյց տալ դանակին ծայրը իրեն…
Բայց… իր ցնցումը ինչո՞ւ զիս այնքան յուզէր.
այս ամբողջին մէջ
իմ ծնունդիս պատմութիւնը կը փնտռէի ես,
ուրիշ ոչ մէկ չարութիւն
Հիմա
երբ նայիմ ետիս եւ այսօրուան մէջ ինքզինքս զետեղուած գտնեմ,
կը տեսնեմ մէկ բան միայն
ոտքի չելած յետիս վրայ նստած եմ ահա։
Ան մեռած է.
զինք պիտի չկարենամ սպաննել։
Կ’ուզէի ծնիլ։
Չկրցայ։
Պիտի մնամ արգանդի բնակիչ,
որովայնեցի
Պարտուած եմ
Անցեալս՝ սաղմնային մտմտուք, այնուհետեւս՝ սաղմնային երկարաձգում, այսօրս՝ սաղմնային յամեցում։
Պիտի չծնիմ.
ան մեռած է
ինչպէ՞ս վերացնեմ զինք.
մահովը անգամ զիս ծախու կ’առնէ, կը խնդայ ու կը ծաղրէ, խաղալիք եմ դարձած հիմա իրեն, խամաճիկ, կինեօլ,
շարժումներուն շարունակութիւնը,
տրամաբանութեան լրացումը,
ձայնը ինծի տուեր է,
իմ պատերէս իր դատողութիւնները կ’արձագանգեն,
իր միտքը իմ գանկէս կը բխի,
սրբութիւնները ինծի վստահեր է,
ինծի կտակեր իր երազը,
սկզբունքները կուտակեր տանս սեմին,
ձախողութեան իր բանալին դրանս ձգեր է
վստահութեան իբր մեծագոյն հաւաստիք
եւ իր բոլոր հարցումները անպատասխան
ծրարած տեղաւորած դարակներուս մէջ ամենաանձնական սենեակիս ամենամտերիմ անկիւնը
ինք մեկներ է իբրեւ թէ
բայց
ի՜մ բերնիս ի՜ր լեզուին վրայ ի՜ր բառերը կը վխտան։
Ան է՜
ան կա՜յ,
ե՜ս չկամ
ես չեմ ծնած որ (չ)ըլլայի,
ան չէ մեռած
որ չըլլար
ան չգնաց,
ան պայթեցաւ.
աւելորդ մասե՜րը չքացան միայն,
իսկ իր Ինքը որ բռնած էր զիս
շրջապատած փակած շնչահեղձած, դուրսէն
մէջս սողոսկեցաւ իր իսկական տեղը գտած էնէրժիի բաւարարութեամբ
իբրեւ թէ մեռաւ
ամէն մարդ լացաւ
ես չկրցայ.
փտտելիք բաժինը զիս չէր յուզեր
ողբալու օրերը պիտի գային տակաւին,
ես իմ վրաս պէտք է լայի։ Եւ կու լամ։
փակուած հարց է
փրկութիւն չունիմ
կը փնտռեմ ուզածս,
իր օրէնքը կը գտնեմ
սիրոյ տեսքով
սիրոյ չափով
սիրոյ բոլոր խաբկանքներով
զգայազրկող իր օրէնքը
իմ մարմինս կարծր պատնէշ է շինած
բերդ մըն եմ
անառիկ անյաղթելի
աղաղակները խուլ նայուածքներու մէջ զսպող
ըմբոստ հոգիները սիրոյ մէջ լլկող
խաղաղ ջուրերու տակ թաքուն փոթորիկներու ցկեանս բնակիչ
եմ ես
եւ ուզածս չեմ գիտեր
կառուցուած եմ
քար առ քար
շերտ առ շերտ
պատ առ պատ
իբրեւ մնայուն տաճար իր
շարունակութեան
իբրեւ ապացոյց իր շիտակութեան
մինչ Սխալը իր հեշտանքի
փափուկ քնքոյշ մեղեդին
բոլորին համար մեծահոգաբար
գեղեցիկ ԲԱՆեր կը նուագէ
ես իմ սորված կանոններս
նոյն կշռոյթով
գաւազանի նոյն հարուածով
ժամանակի եւ տարածքի սահմանները
մանրամասն յարգելով
թմբուկիս վրայ կը զարնեմ
որ ինք հանգիստ հոս չըլլայ
ան որ արդէն մեռած է
կեանքիս թելը դեռ իր ձեռքը բռնած է
ու թող չի տար
ագահաբար դեռ զիս իրը կը կարծէ
զիս կը ճզմէ
ոսկորներս կը կակղէ
կը հալեցնէ իմ իսկական ձեւերս
կը վերածէ զիս իր ուզած լռութեան
յանուն անոր որուն անունը երբեք պէտք չէ արտասանենք
ես ծախուած եմ ոչնչութեան
ինչպէ՞ս արդեօք ծնէի
ես չծնայ
բայց ծնաւ բարկութիւնը ներսիդիս
որ աճեցաւ ինձմէ անկախ
տրամաբանութիւն չվերցնող սիրոյ պէս
որուն ուրկէ գալը բնաւ պիտի չգիտնամ
բայց պիտի ուզեմ հաշտուիլ
հաշտեցնել գոյութիւնս չգոյացող անձիս հետ
ես
մեծ սիրոյ ճղճիմ անունը միայն
ես մէկ փոքրիկ
մէկ մանրիկ
ազատութեան
անարձագանգ աղաղակ
իր ստուերին յետամուտ
թափառական բարկութիւն
անտեղի վէճ
անառիթ թոյն
որ կը թափեմ փսխունքի պէս ախտագին
որովհետեւ
կ’ուզեմ տեսնել
մօտիկէն
քիթս խոթել իր լպրծուն հիւթին մէջ
մէկիկ մէկիկ համրել չմարսուած հատիկները ստամոքսիս
ազատագրուիլ
այս բառերուս սարսափէն
վրայէս պատռել զղջումը
արհամարհել
յիշատակը՝ խնայելու կոչերուն …
իրեն համար ամէն բան մէկ է արդէն
քանի
հոնկէ ուր որ է
չի լսեր ան բառերս,
անտարբեր է իմ ձայնիս,
անո՜ր համար խաղաղ է
բայց խաղաղ է նա՜մանաւանդ
քանի հոնկէ ուր որ է
իր յատակէն իմ յատակիս ճամբայ կայ
եւ ինք
այդ մէկ ճամբան բռնած է…
հիմա՝
դուռս կը թակէ
ոչ թէ անկէ մուտք գործելու
այլ միմիայն անդրադառնալու
թէ դուրսը չէ,
դուրսը երբեք չէ եղած։
Փարիզ
