Սկզբում ճանաչում ես լույսը,
նրա ընթացքը անորսալի,
վտանգները
ու մի կերպ սովորում ես
խարխափելով քայլել մթան միջով։
Ժամանակը սովորեցնում է
մի քիչ մարդ լինել, մի քիչ կապիկ…
մի քիչ սատանա,
երբեմն էլ՝ հումանիստ։
Ջանում ես հավատալ,
ապրել,
սեր անել
ու թողնել հետքդ
միլիոնավորների մեջ՝
որպես աննշմարելի գոյութենական փազլի
մի կետ։
Սովորում ես արեւի դժոխքին:
Ժամանակը ադապտացնում է.
հաշտվում ես ծախվող ճշմարտությունների,
կրկնվող, ոչինչ չտվող մահերի
ու անտեղի ծնվածների հետ։
Մինչեւիսկ գլխով ես անում
բոլոր անասուն, մեծաբերան-սուտլիկ
մոտիվատորներին,
նրանց տխմար գրքերից
կուլյոկներ ես սարքում՝
չրթելու համար։
Երազողներին ժպտում ես,
շնորհալիներին գրքեր նվիրում անխնա,
գրագողերին հայտ ես ուղարկում Ֆեյսում
(որ մի քիչ ուրախանան)
ու խնդրում չցրել
ամենակարեւոր վերջին ստիխդ:
Փիս, գոռոզ ակադեմիկոսների նկարներով
լկտի մեմեր ես սարքում
եւ ուղարկում մեյլով,
որ ցրվի համահայկական լոքշը;
Տալիս ես վերջին 200 դրամդ
քեզնից լավ հագնված բոմժին,
հիշում, որ տանը ծամելու բան չկա:
Հետո հասնելով Կինոմոսկվա՝
հազիվ գլխի ես ընկնում,
որ մի քիչ ուշացել ես
քո մասին նկարված կինոյից,
ու էն լավ նանարը,
որ պիտի տակդ խաղեր տար էսօր,
գնացել ա՝ սպասելով տասը րոպե։
Հիմա Կամասուտրա ա փորձում
բիցեպսով զարմացրած մի ժիր տղու հետ,
հասել ա էն քո սիրած թո՜ւյն պոզային։
Մանթո՞ ես, հա, բայց չմո չես դառել,
լավ աաաաաաաաա, դիմացի՛։
Հուսադրում ես քեզ ու կայֆ բռնում
կինոթատրոնից ելնող
գերռոմանտիկ դեմքերի վրա։
Տիտրերով փախչում է երջանկությունը,
մի նեղվի, լավ,
էսօր էլ «ապրեցիր»:
***
Կգրկեի քեզ
ու առաջվա նման
մի քանի ժամ
կթափառեի քո մեջ՝
հեշտանքի ջրեր թափելով,
հետո կծխեի մի անգամ
ու կլսեի գովեստդ.
«Էս ի՜նչ ես անում, ա՛յ տղա»,
բայց հոգնել է
ճարպիկ գործիքս,
աղջիկս,
եւ ձեռքերս,
որ քո մարմին-քարտեզն էին
մաշում,
այլեւս սիրելու,
տիրելու
ուժ չունեն,
ու հիմա էս տխուր-ահռելի
աշտարակի տակ կանգնել,
ուզում եմ մարդավարի,
ավելի ճիշտ՝
տղամարդավարի լակել
ինձ զգետնող
ծերության կենացը։
Եվ ի՞նչ պիտի ասեմ քեզ,
երբ վաղը
վառվող ստինքներդ բացես
ու ծարավ շուրթերով
որսաս իմ բերանը։
Թերեւս ձեւախեղեմ
Քոհենի՝
մեծ պոետի փոքր ու հանճարեղ
Բանաստեղծությունը.
«Ներիր, չեմ կարող,
ներիր ինձ, Մարիե՜տա,
ես արդեն քառասնամյա
«տղամարդ» եմ»։
***
Միշտ մի բան
թերի է մնում…
բառերի մեջ,
ցավի ու բերկրության մեջ
եւ մշտնջենական
մահի մեջ,
որ փոխ ենք առնում ամեն օր
աստված-չաստվածներից,
միշտ մի բան
մնում է անորոշ,
եւ ըմբռնման ջանքերն իզուր են։
Կանգնել եմ առատ ձյան տակ.
ճերմակ թիթեռները
կտրում են սեւը հորիզոնի։
Կիսատ-պռատ դեմքերով
մարդիկ են անցնում առջեւովս,
գալիս ու գնում են,
գալիս ու գնում են
ոչ մի տեղ…
Իսկ ես էնքան եմ հոգնել
կրկնության տեսունակ
խաբկանքներից,
որ փակում եմ կոպերս։
Կիսահավերժության,
կիսասիրո,
կիսամենության,
կիսաճշմարտության,
ֆարսի խաչվող
բավիղներում
անշարժ կանգնել եմ,
ձյունը շարունակ
ճերմակ
ինֆանտիլ միրաժներ է հյուսում
մազերիս մեջ,
ստիպում է մանկանալ,
հավատալ։
Ձյունը, որ լցնում է
կիսատ աշխարհն այս
հրաշքի սպասմամբ,
ստիպում է ինձ կրկին
ժպտալ ու կանգնել
ժպտալ ու սպասել…
մեռնելուն։
Երկակի մահ
Փոքրիկ սարդը վազում է,
կատուս վրա է հասնում,
ճանկում է։
Ես լուռ փակում եմ
մահվան կոպերը,
որ իջել են առաստաղից։
Ես մի անհույս
սփայդրմեն եմ,
ով մեռնում է հիմա
իր իսկ հյուսած մահացու
բառահյուսքերում։
***
Մի ծնվիր հույս,
ես արդեն
բավականին մեծ եմ
եւ անընդունակ-անհավես,
ինչ-որ մեկին
երջանկացնելու համար։
Ինձ հերիք են ծառերը,
կանաչ սիրելիներս՝
անշառ-անշարժ,
եւ անպետք բառերը,
որ մարդիկ ամեն օր
շպրտում են վրաս:
Ես հավաքում եմ դրանք
եւ գրում բանաստեղծություն
«կյանքի» մասին։
***
Ինչ գեղեցիկ է
մահը,
ինչ գեղեցիկ…
Սարսուռի ավազը
սողում է թիկունքիս
ու հասնում է մատներիս։
նայում եմ
ճերմակ դագաղի մեջ պառկած
մանկանը։
Թարթիչները մեղմորեն
խաղում են քամու հետ,
արեւով օծված խոպոպները
իջնում են հար
այտերն ի վար
ու ծածկում մանկական
խորամանկ ժպիտը։
Կրկին նայում եմ,
ու դողը բռնում է ինձ։
Նա ինձ ժպտում է, այ քեզ բան…
Իսկ գուցե՞ մահն է
ժպտում ինձ։
Մահը որ մի սքանչելի
մանկիկ է հիմա։
Հեռանում եմ։
Պատսպարվում
սգո սրահի վերջին նստարանին
քնի հրեշներն ինձ
բռնում են։
Ինչ-որ մեկը հպվում է թիկունքից։
Զարթնում եմ.
աչքերիս չռվում են ապշանքից.
նա է՝ վեր է կացել իր ճերմակ դագաղից։
Թախանձագին խնդրում է.
-Սա իմ վերջին ժամն է, կխաղա՞ս ինձ հետ։
Ես խաղում եմ նրա հետ,
վազվզում եմ սգո սրահում,
մինչ մարդիկ արթնանան
ու հիշեն
վաղանցիկ ողբերգությունը։
***
ռեփ կովերի համար…
Կովերը,
կովերը,
կովերը
թող լակեն
բոլոր ծովերը,
եւ թող ջուրը
վերեւում
հավաքվի.
նոր տապան
թող շինեն երկնքում
Եհովան
ու երկնային
մոգերը։
Իսկ էստեղ՝
ներքեւում,
ուր ասֆալտը
անսկիզբ-անվերջ ա,
ու դժոխքը ամառ ա,
թող ապրեն կիսամարդ պրիմատները։
Ու գուցե ետ գնանք բոլորովս,
ծառերի մեջ
ստեղծենք մեր օրոցքը,
եւ կապիկն՝ առաջին ուսուցիչը,
ցույց կտա մարդացման ճիշտ ցուցիչը։
***
Ես կանգնել էի
ոտաբոբիկ
դրախտի ձյան մեջ,
երբ հանկարծ սկսվեց հեկեկոցը։
Բացեցի դուռն ու ներս մտա,
բոլոր աստվածներն այնտեղ էին…
– Ելք չմնաց,– ասաց Բուդդան
ու նայեց ինձ:
– Հոգնել եմ առակով խոսելուց,–
ասաց Հիսուսն ու
հեկեկաց։
– Իմ ուժը դարձավ մահաբեր,
եւ սերը՝ սուր,
ես հեռանում եմ,–
ասաց Մուհամեդն ու փակեց
դուռն իր հետեւից։
Երբ զարթնեցի,
ձյունը լցվել էր սենյակս,
փակեցի պատուհանս,
քայլեցի
ցուրտ մեկսենյականոց «դրախտով»,
լաց եղա՝
ձյունե գորգին նստած,
եւ լեզուս խոսեց առանց իմ իմացության.
– Ձյո՜ւն, դո՛ւ միայն մաքուր մնացիր,
ձյուն,
Աստվա՛ծ եղիր մեզ համար…
***
Իսկ դու էդպես էլ
գլխի չես ընկնի,
որ մենությունը
պատուհանիցդ
ներհոսող
լույսն է,
որից ցավում են աչքերդ,
կապրես՝
չհասկանալով, որ կյանքը
հավերժական մենության կայանն է՝
նրա անսկիզբ ու անվերջ
տխուր վարիացիան,
եւ ուրեմն քնիր կամ՝ մեռիր,
որ չիմանաս անհրաժեշտ
բայց անտանելի
ճշմարտությունը։
Գիշերը՝ սքանչելի հիպնոզ
թող էս անգամ էլ
խաբի քեզ
ու մենությանը,
քեզ ու սինթետիկ աշխարհին,
քեզ ու շարունակ
մեռնել կամ ապրել երազող
ստվերներին,
մարդացող մեքենաներին ու
AL ին։
Քնիր կամ մեռիր,
(այլ ելք չկա)
մինչ բացվի
անշունչ դեմքը
կրկնության առավոտի։
