Կարեն Ավետիսյան | Դու մաքուր ապրի, մնացածը՝ կոխեմ

— Ախպերս, կարո՞ղ ա մոտդ լուցկի ըլնի, ահահահա, բարև, բուսաթս, չճանաչա՞ր։
— Արա, ես գիտեի մեռել ես, բայց հաստատ ոչ հերոսի մահով։
— Բա էս ո՞ւր էիր էթում, Փարաջանովի քրոջ տղու հետ հանդիպմա՞ն։ Արա, էտի վերջը նկարի՞չ էր, թե՞ կինոնկարիչ, համ էլ ճի՞շտ ա, որ…
— Արա, լավ, ինչ ապուշ գյադա ես, նատուռի, թե՞ բան ա փոխվել քո մոտ։
— Քել էս Շիրակի տակը մի-մի բակալ սառը պիվա խմենք, բայց մի 300 էլ արաղ վեկալենք՝ զապիվատ։
— Դե քել գոնե «Բոռշնոց»։
— Չէ, Ռուսաստանից նոր եմ էկել, ռուսական բան չեմ ուզում։
— Բոռշը բայց յանի ուկրաինական ա։
— Հորս արև, էսօրվա օրով սկի Ուկրաինան ուկրաինական չի։
— Պուծի՞ն ես ձքում։
— Պուծինն ա ձքում, ազիզ, սաղի գյամերը, տեսա՞ր Թրամփի լավը ոնց քունեց-փռեց արևին, Չինաստանի հետ պասերով խաղում են։ Սովա՞ծ ես, ապե։
— Դե մի աման բոռշ կուտեի հաստատ։
— Քունիր, արա, քո բոռշով, կարո՞ղ ա պոռտդ Դոնբաս են կտրե։ Չէ, ինձ վաբշե պոխույ ա, ախպերդ, գիտե՜ս, իրա կայֆերով ա, վաբշե մեկ ա։ Որ պրեզիդենտն էլ ըլնի, իմ ու քո պես տղեքի համար հաստատ ֆսյոռավնո ա։ Դու մաքուր ապրի, մնացածը կոխեմ։
— А вы вдвоем будете?
— Да.
— Արա, ռուսների՞ օբյեկտ ա, քեզի չասի՞ դավադիտ եմ էլե Ռուսաստանից։
— Չէ, հորս արև, հայի ա, մեր ընգերոջ օբյեկտն ա։
— Ո՞նց, հայը ռուսների՞ն ա աշխատցնում, մալադեց, ապե, չնայած Ռուսաստան էլ գիտես, չէ՞, բեսամթ ուժեղ հայեր կան։
— Нам два борща.
— Нет-нет, один!
— Արա, ի՞նչը ադին, ուտելու եմ, դու նայե՞ս։
— Ուտելու ես, ես խմեմ։
— Հա, էլի խմենք, բայց՝ ուտենք-խմենք։
— Կարո՞ղ ա ջոգել ես հարսնիք ա։
— Так теперь один или два?
— Один, один, ապե, ջոգիր՝ ադին-ադին։
— Դուռը բացին։
— Արա, լավ, դու էլ ես բայց հին, դզում ա։ А какая водка у вас?
— Ապե, ստե լավ խրենավուխա են տալիս, կուզե՞ս։
— Չէ, ապե, պեչատնի, «Աբսոլյուտ», խոսքի։
— У вас есть Абсолют?
— Да, вам сколько?
— 300 грамм.
— Չէ, արա, գժվե՞լ ես, ինչ տրիստը, հո մանկական ծնունդ չի՞, бутылку.
— Один борщ, жареная картошка, соленья… Ջրեղենից ի՞նչ կուզես։
— Ջրեղենը նոր ասինք։
— Արա, դե մի ջրիկցի։
— «Ջերմուկ», հիշո՞ւմ ես էն, որ ասում ա. «Ջերմուկ՝ սարերի հանքային ջուրը…»։
— Մաքուր է, ինչպես լավ տղու քուրը։
— Հների կենա՜ցը։ Ապե, ո՞ւր ա արաղը։
— Итак, борщ, жареная картошка.
— Сало еще.
— Борщ, жареная картошка, сало, соленья, бутылка Абсолюта, Джермук два?
— Да.
— Ի՞նչ կա, պատմի տեսնեմ։
— Դու ես խոպանից եկել, դու պատմի։
— Իմը խոպան չի, ազիզ, իմը գաստրոլ ա։ Խի՞ գիտես մենակ երգիչնե՞րն են գաստրոլներ տալի։ Ախպերդ ձեն չունի, բայց սաղի վնգունը հանում ա։ Տնեցիք լա՞վ են, կարևորը էդ ասա։
— Լավ, ազիզ, ոնց գիտես։
— Դե չգիտեմ, նենց ա, որ վերջին անգամ 2 տարի առաջ եմ խոսացել հետդ, էն որ էն ռուսական տեղն էիր աշխատում։
— Հա, դուրս եմ եկել։
— Խի՞, ազիզ, հմի էլ մտե՞լ ես ամերիկացիքի ոռը։
— Չէ, հայերի։
— Հայերին ո՞ւր ա ոռ։
— Հայրենիքի ոռն ա էլի։
— Վայ, հայրենիքիդ ոռին ձեռ տամ։
— Խի՞, քոնը ուժե Ռուսաստանն ա։
— Արա, էնի լրիվ մայրենիք ա, բայց թու-թու-թու։ Արա, Աստված ջան, շատ չհամարես, շան տղա ըլնեմ՝ ոչ մեկ չի հղիացել։
— Էլի խոպանի Կազանովայի կյանքո՞վ ես ապրում։ Քոնը Կազանովա չի, չնայած քոնը Ռոստովովա ա։
— Մենակ Ռոստով չի, ազիզ, Սարատովա, Սուրգուտովա։
— Թազա բո՞ւն ես դրել։
— Բներ, ախպերս, բներ։
— Բայց գործ կա՞ ձեռդ։
— Չէ, ապե, դրանից մի խոսա։
— Արա, լավ, ինչ հիշում եմ՝ դու գործ չունես։
— Ապե, դե ես ինչ մեղավոր եմ, որ կռուգոմ բոզի տղա են ու, արա, սաղ հայ են ռաստ էկել, գիտես չէ՞։ Ուզբեկի հետ 2 ամիս աշխատել եմ, հորս արև, չեչենի հետ աշխատել եմ համարյա կես տարի… Արա, էս հայերը էս ինչ չաթլախ դուրս էկան, արա։ Ոնց որ ես քեզ հմի, խոսքի, ասեմ՝ արի էթանք մի հատ օբյեկտ, բոռշ ուտենք, գաս հետս, մտնես տեսնես, խոսքի, ինչ ասեմ, խոսքի պեռաշկիանոց ա, ասես՝ «Գեղամ ջան, բայց, խոսքի, ասել էիր բոռշ ուտենք, ստե բոռշ չեն տալի, պեռաշկի են տալի»։ Ես էլ ասեմ՝ «Դե ընգեր, էս ա հմի, կարևորը ուտելիքի տեղ ա, ես քեզի չեմ բերել, խոսքի, վարսավիրանոց»։ Ու տենց ամեն անգամ, ապե, ջոգում ես չէ՞ ինչ եմ ուզում ասեմ։ Էտի զուտ օրինակ բերի, որ պատկերացնես, միտքը ջոգի։
— Спасибо, а можно еще хлеба нам?
— Չէ, ապե, հերիք ա, ես մենակ թթու եմ ուտելու, էնքան ա՝ որ զակուսկի։ Դե վեկալ-վեկալ, բարո՜վ տեսանք։
— Բարով։
— Ախխխ, արա, առաջինը լավ չգնաց։
— Բա ի՞նչ կա, ասում ես՝ Սարատով, Սուրգուտ։
— Քաձեր, ազիզ։
— Էտի Ռոստո՞վ չէր։
— Ռուսաստանը մեծ ա, ապեր, չե՞ս լսել՝ одна шестая суши.
— Արա, լավ, գիժ ես դու լրիվ։
— Զատո մի կոպեկ փող չեմ տալի։ Նենց եմ գծել, որ տարվա մեջ դեմից էթում եմ Ռոստով, էն ձմեռը բան ընդե եմ գլորում, հետո էթում եմ Սարատով, հետո Սուրգուտ, բայց նոր տարին պարտադիր տուն եմ գալի։ Էտի աշխարհն էլ տրաքի, ես պտի նոր տարին տնեցիքիս հետ ըլնեմ, ուզում ա Նազարբաևի աղջիկը սպասի։
— Հմի էդ երեք տեղերում էլ աղջի՞կ կա։
— Աղջիկ ամեն տեղ կա, ազիզ, էդ երեք քաղաքում քաձ կա։
— Տենց առանց կոպեկ փողի կլոր տարի ֆռո՞ւմ ես։
— Բա հիշո՞ւմ ես՝ էն որ դեմից ասում էի, որ մենակ երգիչները չեն գաստրոլ տալի։
— Պիզդեց։
— Էս ա, նայի, լա՞վն ա։
— Չէ։
— Դե դրա համար էլ երեք ամիս հետո հայդա Սարատով։ Ընդեինն էլ նենց չի, որ Ադրիանա Լիման ա, բայց դե յոլա տանում ա։ Լավ, վեկալ-վեկալ՝ ծնողների համար։
— Էտի երրո՞րդն էր։
— Երրորդը մեր ծնողներինն ա, իսկ էսի մեր չուզողների ծնողներինն ա։ Ըհըըը, արդեն մանրից գույները էկան տեղը։
— Լրիվ ռուս ալկաշ ես դառել։
— Ապե, հայի խմելը ուրիշ ա, ռուսինը ուրիշ ա։ Ռուսը կեսից ցեխ ա դառնում, դրա համար էլ ռուս էգերի աչքը մեր վրա ա։ Մեր, որ ասում եմ, մենակ հայերի չէ էլի, էդ կավկազ բան… սևի վրա ժողովուրդը իրանց բեսամթ դզում ա։ Օրինակ քեզի կարող ա չտան, չնայած որ լավ խմցնես, դաժե կարող ա քո բախտը բերի։ Ապե, ինչքան ցուրտ տեղ ա, էնքան շատ են խմում, դե ինչքան շատ խմում են՝ էնքան կոկոնները տաքանում ա։ Այ էսի արդեն երրորդն ա՝ զակոննի կենացը մեր ծնողների։
— Արա, սպասի, ուտեմ երկու քթալ։
— Ո՞նց, ծնողների կենացը ուրանո՞ւմ ես, ապե, վեկալ-վեկալ։
— Անուշ։
— Արա, մամայիս անունը Անուշ ա, հիշո՞ւմ ես։ Էդ մոմենտը բեսամթ դզում ա, որ ծնողի կենացի վրեն ասում են՝ «Անուշ»։
— Դե լավ ա, որ նոր տարուն գոնե տուն ես գալի։
— Հա, ապե, անպայման, բայց մինչև գալը ամեն տարի մի հատ էլ ընդե ադաթ ունենք, որ անպայման էդ էլ ա արվում մինչև գալս։
— Ի՞նչ։
— Այ գաստրոլը էտի ա, ապե։ Դե քյասար էս Սուրգուտ որ ըլնում եմ, մեր էն Աշին կհիշե՞ս՝ արեշցի։
— Տենց աղոտ։
— Աշս Տյումեն ա դե աշխատում, շինարարություն բան, վիտրաժի գործ, դե նրա ձեռից գալիս ա։
— Վերջը։
— Էս Աշս կազմակերպում ա, էթում ենք Խանտի-Մանսիյսկի մի հատ մանկատուն։ Ըտտեի էդ գլխավոր դայակը, ոնց ասեմ, ապե, ոնց որ մեր մոտ ուսմասվարը ոնց էր, հիշո՞ւմ ես, այ տենցոտ մի բան ա էլի ընդե։ Էս Աշոտիկս սրան հլը էն «ադնակլասնիկի» վախտով բռնել էր։ Տենց էթալ-գալ, բան-ման, տենց հետո Աշը ընդե ջոգում ա, որ լիքը մալալետկա կա։ Կառոչի, ամեն էթալ-գալուց մեկին ոնց էլ չլինի կոխում էր։ Տենց մի անգամ էլ ձեն տվեց, իրար հետ հելանք։ Վոբշեմ, գլուխդ չցավցնեմ՝ յոթ օր յոթ գիշեր բեսամթ գուլյատ ենք արել, էն որ նոր տարվա բերան ուժե նատուռի չէր կանգնում։
— Արա, ո՞նց, էրեխեքի հե՞տ։
— Դե էրեխե՜ք-էրեխե՜ք՝ 15, հը-հը` 14… կարո՞ղ ա ջոգել ես պիղծ ենք, ապե։
— Արա, դուք հո գանդոն չե՞ք։
— Ապեեե, հանգստացի մի հատ, կարո՞ղ ա ջոգել ես պեդաֆիլ ենք։ Մերը քունեմ, ես սովորական էրեխու, շան տղա ըլնեմ, մատով չեմ կպնի։ Մենակ տենց 14-15, ու լսի ինչ եմ ասում՝ մենակ ով որ խմում ա։
— Արա, լավ, էս ի՞նչ ասիր, արա։
— Բայց քեզ հիասթափեցնեմ, բռատս, խմում են՝ համարյա սաղ։ Քեզի սենց մի հատ դեպք պատմեմ, որ ջոգես։ Մի օր, վոբշեմ, արդեն պառկել եմ ըտտե կոյկին կիմարիտ եմ անում, մեկ էլ, արա, դուռը բացվեց, մի հատ մալալետկա գոռալով էկավ մտավ կառավաթս։ Դե օբշիով իրա կառավաթն էր, բայց ես էի էլի պառկած ու, հորս արև, քնում էի, ջոգի՞ր։ Մեկ էլ էսի տենց ղժղժալով մտավ ներս, էկավ վերմակիս տակ սենց դողցնելով՝ բա «սպասի մինյա, պամագի» բան, խույո-մայո: Արա, ասում եմ՝ ի՞նչ ա էլել, բա՝ «ընգերդ ծեծում ա, փրգի» բան։ Ես էլ, ապե, տես, շան տղա ըլնեմ՝ էդ ծեծ բան չեմ ընդունում, տենց սրտիս բեսամթ դարդ էլավ, վերմակը քցի վրեն, շոր քցի վրես՝ հելա էս Աշին ասում եմ՝ «ապե, խի՞ ես սրան տփել, այ եզ»։ Էս Աշոտը բա՝ «չտվեց»։ Ասում եմ՝ «հա բա չտվեց՝ չտվեց, ընգեր, հո մենք, ասածիդ պես, գանդոն չենք, որ չտվողին տփենք»։
Մեկ էլ էս Աշոտը նենց բան ասեց, որ, հորս արև, տուպիկ ընգա։ Ասեց՝ «Գեղամ ջան, բա էս երկու ժամ ա հետս հավասար խմում էր ագառկեն»։ Վոբշիմ, Աշոտին հանգստացրի, էկա պառկա էս մալալետկի կողը, ասի՝ «քնի, քեզի մատով չեմ կպնելու», ու մորս ազիզ արև՝ մեջքով ֆռացի քնեցի։ Հետո առավոտ զարթնա, ֆռացի նայեցի սրան, հիշեցի որ 2 ժամ նիսյա խմում էր` արյունը տվեց գլխիս…

Վեկալ-վեկալ, ապե, պասիվ ես ոնց որ։