Մհեր Արշակյան

Հրապարակումները Գրանիշում 50

• Էսսե

  Կինը և տղամարդը

  Մհեր Արշակյան

  Կինը ծնված է երջանկության համար: Այն ամենը, ինչ դնում եք այդ բառի տակ, կնոջ հագով է: Երջանկությունը տղամարդուն չի վերաբերում, թեպետ ինքն էլ կարող է երջանիկ լինել: Ընդհանրապես, եթե դու իմաստավորող ես,…

  19 Հունվար 2026 • 8 րոպե

  

• Գրականագիտություն

  Լուսինե Խառատյանի «Սիրիավեպը»

  Մհեր Արշակյան

  «Սիրիավեպը» բացառիկ խորամանկ ստեղծագործություն է, երևի նմանը չունի հայ արձակի պատմությունում։ Խորամանկության փակագծերը կբացվեն վերջում, քանի որ մենք, ի վերջո, դետեկտիվի հետ չէ, որ գործ ունենք, երբ «սպ…

  7 Հունիս 2025 • 28 րոպե

  

• Գրականագիտություն

  Լուսինե Խառատյանի կանայք

  Մհեր Արշակյան

  Եվրասիա համագործակցություն հիմնադրամը հրատարակության է պատրաստում «Կին, պատերազմ, խաղաղություն. կոնստրուկտը և դրա (չ) հաղթահարումը հայ գրականության մեջ» խորագրով աշխատությունների ժողովածու, որում հետա…

  10 Ապրիլ 2025 • 27 րոպե

  

• Գրախոսական

  «Անհաղորդության» հակագրախոսական

  Մհեր Արշակյան

  Մեկ անգամ ընդմիշտ ասում եմ` վերնագիրը հանճարեղ է, հանճարեղ է հերոսի անունը Թուղթ դնելը, իսկապես հանճարեղ կտորներ կան Աստծո, խղճի, մարգարեության, Սատանայի մասին դատողություններում, բայց նրանք ավելի հաճ…

  24 Նոյեմբեր 2024 • 5 րոպե

  

• Էսսե

  Հակաբառերի ժամանակը

  Մհեր Արշակյան

  Թումանյանի «Գիքորը» կարդալիս փոքր աղջիկս հասավ այն դրվագին, որտեղ մայրն ասում է. «Չեմ ուզում, իմ քորփա էրեխին էն անիրավ աշխարհը մի գցիլ, չեմ ուզում»: Հետո հարցրեց՝ անիրավն ի՞նչ է: Իսկապես, հիմա ո՞վ է…

  6 Հոկտեմբեր 2023 • 7 րոպե

  

• Էսսե

  Մարդու լռությունը

  Մհեր Արշակյան

  -ոչ ոք նորից չի ծնվելու, այդ առթիվ հույսեր մի ունեցեք, նորից ծնվելու մասին բանաստեղծությունները պարզապես լավ վերջացնելու մասին են, -մինչև կյանքի վերջը մարդն այդպես էլ չի իմանա, թե ինքն ով է. խնձորի բո…

  12 Հուլիս 2023 • 2 րոպե

  

• Պոեզիա

  Պոստմոդեռնիզմի առաջին մեռելը

  Մհեր Արշակյան

  Ես էսպես եմ հասկանում՝ բանաստեղծությունն այլևս էն չէ, երբ պատերազմի մասին է, կամ պատերազմի մասին չէ, երբ սիրո մասին է, կամ սիրո մասին չէ, երբ սեքսի մասին է, կամ սեքսի մասին չէ, երբ քաղաքի մասին է, կամ…

  10 Հոկտեմբեր 2022 • 2 րոպե

  

• Էսսե

  Երբեք չծնվածի ինքնադիմանկար

  Մհեր Արշակյան

  Երբեք չծնվածներինն է կյանքը: Նրանց բացարձակապես վիճակված չէ կյանքի ոչ մի փորձություն: Ոչ ոք նրանց ոչնչում չի մերժում, ներառյալ երբեք չծնվածները: Նրանց ոչնչում փորձել հնարավոր չէ: Ոչինչ նրանց չի մղում…

  19 Սեպտեմբեր 2022 • 5 րոպե

  

• Պոեզիա

  Պսևդոստիխներ

  Մհեր Արշակյան

  Դու բառն ես, որը ես դեռ չեմ վերջացրել: Երեկ այնքան շատ գրեցի քեզ. տողերս ցավում են: Կսիրեի՞ քեզ նորից: Այո, կսիրեի: Կսիրե՞մ քեզ նորից: Ոչ, չեմ սիրի... Կյանքս իր տեղում է՝ որտեղ վրիպեցիր:

  3 Հուլիս 2022 • 5 րոպե

  

• Էսսե

  Անհավատո հանգանակ

  Մհեր Արշակյան

  Ես հավատում եմ գեղեցկուհուն, որն ասում է, թե կյանքի իմաստը գեղեցկության մեջ չէ: Բայց ես չեմ հավատում տգեղին, որը նույն բանն է ասում: Ես չեմ հավատում նույնը պնդող ծեր կնոջը, որը նախկինում առաջին մեծութ…

  12 Ապրիլ 2022 • 4 րոպե

  

• Էսսե

  Բառերը

  Մհեր Արշակյան

  -Այլևս չեք գրում սիրո մասին: -Բառերս սիրահարվել են: -Ի՞նչ է նշանակում «բառերը սիրահարվել են»: -Նշանակում է նրանք ինձ հետ չէ, որ խոսում են: -Էդ ո՞նց: -Ես դադարել եմ նրանց խնամել, բառերի հետ հետաքրքիր չ…

  10 Նոյեմբեր 2021 • 7 րոպե

  

• Էսսե

  Հետքրիստոնեական մարդը

  Մհեր Արշակյան

  Մարդը պետք է սովորի ուղիղ նայել դատապարտվածության աչքերի մեջ: Եթե նրան չեն ուզում փրկել, նա պետք է ընդունի դա, եթե նրան չեն ուզում սիրել, նա պետք է հաշտվի սրա հետ: Մարդը Աստված լինելու անասնական պոտեն…

  20 Սեպտեմբեր 2021 • 7 րոպե

  

• Պոեզիա

  Փքված օտարում

  Մհեր Արշակյան

  Գնացիր: Գնաց: Պատերազմն այս երկար կմնա այս տեսքով՝ սեղմվող փողոցներ, որտեղ դեռ սեր կա ու՝ ոչ մի կես խոսք: էլ չի գալու ոչնչի ժամանակը, տես, պոեզիան պոկվում է մեղեդուց, ոչ ոք չի մեռնում, կյանքը՝ ոչ մի բ…

  31 Հուլիս 2021 • 2 րոպե

  

• Պոեզիա

  Վերջին խոսք տեղում

  Մհեր Արշակյան

  ...Որ մայրս արդեն չկար, երբ ես ծնվեցի. մնացածը՝ ըստ այդմ: Ու ձյուն եկավ մամայի փոխարեն, ու ես սիրեցի ձյունը, ինչպես չխմած կաթն են սիրում: ...Որ այդ օրից Ձյունը ծաղկում է իմ սրտում, երբ մարտի մեջ է խցկ…

  16 Մայիս 2021 • 2 րոպե

  

• Էսսե

  Սիրո մասին

  Մհեր Արշակյան

  Սիրո մասին ես կարող էի գրել ամեն ինչ... Բայց ինչպե՞ս դրանից հետո քեզ թույլ տալ ապրել մնացածը, որ դեռ չեմ գրել: Սիրո մասին գրելը հեշտ է: Նույնիսկ ամաչում ես վերջակետին չհասած: Նախորդ վերջակետերի աղմուկ…

  7 Հունվար 2021 • 2 րոպե

  

• Ասույթ

  Միտողանի գրականագիտություն-2

  Մհեր Արշակյան

  Բուկովսկին պոեզիան դարձրեց հընթացս: Կաֆկայի հերոսները փակուղում գտնվելու ճակատագրով են վարակված, բոլորը «խաղում» են, այսպես ասած, Սատանայի փորում: գրող է, որը հիմնական սյուժեն միշտ պահում է հետնապլանո…

  27 Դեկտեմբեր 2020 • 3 րոպե

  

• Պոեզիա

  Վերջին անգամ սիրո մասին

  Մհեր Արշակյան

  * * * Ես բոլոր էջերից հավաքել եմ բառերը, որոնք քո մասին չեն: Նրանք արդեն ու միայն իմ մասին են: Քաղաքից հավաքել եմ բոլոր փողոցները, որտեղ այլևս չեմ սիրում քեզ... Քաղաքի ամեն կտորը ցավում է իմ չսիրո հետ…

  2 Դեկտեմբեր 2020 • 1 րոպե

  

• Պոեզիա

  Դևը

  Մհեր Արշակյան

  Համարենք, որ այլ կերպ չէր կարող լինել... Աղջիկ էր, թախծի հետ` մի ձայնի, ապրում էր աննկատ, հաշվելով տարիներ, թե ում ժպիտն իրեն տանից կհանի: Իսկ ինքը ժպտալ չէր սովորել, չէր կորցրել ոչինչ ու չէր թախծել ո…

  30 Օգոստոս 2020 • 5 րոպե

  

• Ասույթ

  Անձեռագիր տողեր-4

  Մհեր Արշակյան

  Թքած ունեմ, թե ինձ ուղտի տեղ եք դրել: * * * Ինքնասիրությունը քո սահմանապահն է, սերը` ձեր: * * * Նա էկոլոգիապես մաքուր սրիկա էր: * * * Ամենևին էլ ընթերցողի օգտին չէ, որ գրողներն ավելի շատ են, քան` կոմպ…

  16 Օգոստոս 2020 • 3 րոպե

  

• Պոեզիա

  Նավզիկե

  Մհեր Արշակյան

  Ես աղջիկ գիտեմ, որն ինձ երբեք չի ների այն, որ միասին մետրո ենք մտել: Նա մենակ դուրս եկավ այնտեղից: Ես ճանաչում եմ մի աղջկա, որի խոսելու ոճն ազնվացնում էր ինձ... Նա այսօր անշարժ գույք է գովազդում:

  7 Օգոստոս 2020 • 2 րոպե

  

• Պոեզիա

  Տեսանողը

  Մհեր Արշակյան

  Ասում եմ ձեզ` դուք չեք գրկել իրար, եթե չեք գրկել ձեր միջի քաոսը, բայց, առավելևս, դուք չեք գրկել իրար, եթե ձեր մարմինները ձգտում են կանոնավոր կրքի: Որովհետև նախ գալու է այդ օրը` կիրքը սկզբից պահմտոցի է…

  23 Հունիս 2020 • 1 րոպե

  

• Գրախոսական

  Հերման Հեսսեն և «Ծառերը»

  Մհեր Արշակյան

  Հեսսեն ծառերի մասին ասում է` նրանք նման են միայնակներին: Ծառերը Հեսսեի մասին ասում են` մենք ձեր հավակնությունները չունենք: Հեսսեն ծառերի մասին ասում է` նրանց արմատները հանգստանում են անվերջության մեջ:

  11 Հունիս 2020 • 2 րոպե

  

• Ասույթ

  Անձեռագիր տողեր-3

  Մհեր Արշակյան

  * * * Նա պնդում էր բոլորին երբևէ արված ամուսնության առաջարկները: * * * Վաղն էլ վատ այսօր չէ: * * * Ադամը մենակ չէր: Ադամը մենակ դարձավ Եվայից հետո: * * * Նույնիսկ կոստյումն էր պահպանել նախկին տիրոջ շա…

  6 Հունիս 2020 • 4 րոպե

  

• Գրականագիտություն

  Հույն Զոռբան

  Մհեր Արշակյան

  Հաղթանակը կյանքինն է, պարտությունը` մարդունը: Մարդը պարտվում է հանուն կյանքի: Առանց պարտության, առանց ինքնազոհաբերման չի լինում: Ոչ մի հաղթանակ չկա ինքնազոհաբերման մեջ, որովհետև մենք խոսում ենք մեկ մա…

  14 Մայիս 2020 • 5 րոպե

  

• Ասույթ

  Անձեռագիր տողեր-2

  Մհեր Արշակյան

  * * * Վիրտուոզ հարբեցող էր` օրորվում էր ուղիղ գծով: * * * Դավաճանեց առանց կարմրելու: Որովհետև հավատարիմ էր կապտուկներով: * * * Այնքան համեստ էր, որ լռում էին նույնիսկ նրա տպված բանաստեղծությունները:

  3 Մայիս 2020 • 3 րոպե

  

• Պոեզիա

  Ուրիշները

  Մհեր Արշակյան

  Մեֆիստոֆել էր ամեն ոք, որից բառն էր հալվում անհոգ: Որից անուն, դեր էր մուրում նախկին ասպետը կամ գուրուն: Որից տկար մի առասպել դառնում էր հենց նոր ապրած սեր: Որից աղջիկն էր մանկանում, և վրձինը բռնում ք…

  19 Ապրիլ 2020 • 2 րոպե

  

• Էսսե

  Մահվան մասին

  Մհեր Արշակյան

  Ես ուզում եմ գրել մահվան մասին: Այն մասին, որ ոչ մի ժպիտ երբեք չի կրկնվում, մի վախեցեք լինել անկրկնելի: Այն մասին, որ դուք ամեն օր ավելացնում եք երջանիկ լինելու անհնարինության լուծը սոսկ այն մտքով, որ…

  21 Մարտ 2020 • 3 րոպե

  

• Ասույթ

  Միտողանի գրականագիտություն

  Մհեր Արշակյան

  «Կեցության անտանելի թեթևությունը». միջին վիճակագրական սիրո հանրագիտարան: Հովհաննես Գրիգորյանի հետ մեր բանաստեղծության մեջ մտավ մտերմությունը: Այդ պահից կարելի է բանաստեղծության ձեռքից բռնած դուրս գալ…

  16 Փետրվար 2020 • 4 րոպե

  

• Պոեզիա

  Հերթի մեջ

  Մհեր Արշակյան

  Կրկին սրվել է Փրկիչը իմ մեջ: Բայց էլ պոռնիկներ չկան, որոնց սիրել է պետք, մինչև նրանց կդարձնես այդպիսին: Մատներս իրար են ճանկռում վանդակի բացակայությունից: Ես կարող էի լինել հարությամբ մեռածների խոսնակ…

  2 Նոյեմբեր 2019 • 1 րոպե

  

• Էսսե

  Էսսե չսիրո մասին

  Մհեր Արշակյան

  Ինձ չհարցնեք չսիրո իմ փորձառությունը որտեղից է։ Անդրեյ Զվյագինցեւն այստեղ կապ չունի։ Ինչ-որ իմաստով ես՝ նույնպես։ Բայց չսիրո մեջ ինչ-որ մեկի մահվան ցանկությունը կա։ Կա սպանելու կամ մեռած տեսնելու կիրք…

  29 Օգոստոս 2019 • 4 րոպե

  

• Ասույթ

  Խցանումներ

  Մհեր Արշակյան

  Ինչ-որ մեկի էջում կարդացի Սոմերսեթ Մոեմի այս խոսքերը. «Վերջին խոսք գոյություն չունի։ Համարձակ խոսքերը, որոնք այնքան նոր են թվում նրանց, որոնք դրանք առաջին անգամ են արտասանում, եղել են և գրեթե նույն ին…

  24 Հունիս 2019 • 7 րոպե

  

• Ասույթ

  Անձեռագիր տողեր

  Մհեր Արշակյան

  * * * Ախ, դուք սիրահարվա՞ծ եք: Այդ դեպքում ես կսպասեմ... * * * Կորցրած դրամապանակս փոխանակում եմ մոռացված բարեգործությունների հետ: * * * Իսկ կար ժամանակ, երբ ինձ մոտ այնքան լավ էին ստացվում վատ բանաստ…

  11 Մարտ 2019 • 3 րոպե

  

• Էսսե

  Հովհաննես Թումանյան. Ցեղասպանության «զոհը»

  Մհեր Արշակյան

  Մեզ հայտնի է, թե ինչ տեղի ունեցավ Կոմիտասի հետ 1915-ին։ Նա չխելագարվեց։ Նա լռեց։ Մարդը բախվեց մի անպատմելի անիմաստությանը։ Հովհաննես Թումանյանի հետ տեղի ունեցավ նույնը։ 1915 թվականից հետո նա դադարեց լ…

  22 Փետրվար 2019 • 5 րոպե

  

• Ասույթ

  Գրականագիտական «ստիխներ»

  Մհեր Արշակյան

  Բանաստեղծությունները գրվում են նույն բառերով: Բառերը ե՞րբ են նոր` երբ զգացողություններն են ուրիշ: Երբ զգացողություններն ուրիշ չեն, բառերը միշտ նույնն են, եթե նույնիսկ նոր բառեր ես հնարել:

  8 Փետրվար 2019 • 22 րոպե

  

• Պոեզիա

  Վերջին գայթակղություն

  Մհեր Արշակյան

  հեռու հոգնակի արաղից, տանից: ոչ մեկի հախուռն սիրուն պիտանի: աղոթքից մինչեւ ստամոքսագեղձ: էլ չի լինելու, չի լինի կանչող: ինձ վերաբերող այս տիեզերքում ճոխ: ո՞ր աղոթքով եմ լինելու ներված:

  7 Դեկտեմբեր 2018 • 3 րոպե

  

• Էսսե

  Էսսե Գոդոյի բացակայության մասին

  Մհեր Արշակյան

  Այս պիեսում «սեր» բառը չկա: Սա պիես է մի բանի մասին, որը չձևակերպելու համար կան աշխարհի բոլոր բառերը: Վլադիմիրը և Էստրագոնը ոչ մեկին չեն սիրում։ Բյուրեղյա հոգիներ, որոնք չգիտեն, թե ինչ է սերը։

  16 Նոյեմբեր 2018 • 6 րոպե

  

• Պոեզիա

  Ծննդյան Requiem

  Մհեր Արշակյան

  Հորինել 21-րդ դարը և նրա արանքներում խցկել չծնված երեխաների ոսկորները որպես էջանիշ... Պատառոտել գրքերը, որոնք այդպես էլ չեն գրվելու, հետո մեկնել պատերազմ. որ եղիցի լույս: Թաքցնել ամեն Աստծո մարդու աչք…

  30 Օգոստոս 2018 • 1 րոպե

  

• Պոեզիա

  Պարականոն ըստ երազի

  Մհեր Արշակյան

  Լույսը ընկավ։ Մեխված քո դեմ զարկերակի ձայնով եկած, շունչս պահած, մտքով՝ անդեմ, քո ստվերը վրաս բեկված։ Ու՞ր ես հիմա, ասի ես ինձ ու լսեցի՝ փնտրու՞մ ես դեռ, ես հիշեցի՝ իմ երեսից դու դարձել ես երազ ու դեր…

  20 Հունվար 2018 • 2 րոպե

  

• Պոեզիա

  Նրան

  Մհեր Արշակյան

  Որովհետեւ ես միայն մի գարուն գիտեի, ես գիտեի միայն մի ծաղիկ, որովհետեւ քեզ սիրելն արդեն մահացու միտք է, իսկ չսիրելը՝ պարտք հաջորդ անցյալի: Որովհետեւ ես մի լեռ գիտեի այնտեղ, ուր արդեն անկել, եւ իմ վրիպ…

  21 Օգոստոս 2017 • 1 րոպե

  

• Պոեզիա

  Նախկին հեքիաթ

  Մհեր Արշակյան

  Թռչուններն են երամ-երամ աչքերի մեջ տանում երրորդ իմ գարունը արդեն մեռած, քո մարմինը՝ ահա մեռնող։ Տանում են մերն ու գիտեն ուր, պատմելու չէ ճամփան իջնող, իմ կանաչի մեջ մի փետուր, քո դեղինի մեջ՝ մի քիչ հ…

  7 Հունվար 2017 • 1 րոպե

  

• Ասույթ

  Մտահանք

  Մհեր Արշակյան

  Ցանկացած միտք Աստծո ձեւն է: Կամ՝ Սատանայի... Պաղատանքից առաջ մահ կա. այնպես չէ, որ խնդրում են տոնական զգացողությամբ: Եկեղեցիներն աստվածընկալ կառույցներ են: Համաձայն եմ: Բայց ինչո՞ւ հոգեւորականները դրա…

  26 Հուլիս 2016 • 2 րոպե

  

• Էսսե

  Հայը, թուրքը, գերմանացին և հրեան

  Մհեր Արշակյան

  Ի՞նչ է ֆաշիզմը: Դա սոսկ սեփական գերազանցությունը չէ, ոչ էլ ուրիշների հանդեպ քամահրանքը: Դա արդարացում է` ինչու՞ է ամեն ինչ այսքան վատ, կամ ինչու՞ մենք չենք կարողանում ընդլայնել մեր հողերը:

  23 Ապրիլ 2016 • 9 րոպե

  

• Պոեզիա

  Սերմնագռավաքար

  Մհեր Արշակյան

  Անհապաղ մի սիրտ, նինջում՝ անունս- պարտվածի մասին է պատմությունը: Նա ելավ Լեռից, նա՝ վերջին հայացք, նա՝ անհապաղ դից, անձնապես մեռած: Նա, այսինքն, ես, այսինքն, այր մի, խառն օրերից ներս կորզել էր մարմին:

  23 Փետրվար 2016 • 2 րոպե

  

• Օրագրություն

  Յանուսի օրագրերը

  Մհեր Արշակյան

  Ծննդյան հրաշքը Ոչ մի երեխա միայնակ չի ծնվում, նրա հետ ծնվում են մյուսները։ Ուշացած Նիցշեն Նիցշեն գրեց իր «Նոր Կտակարանը» («Այսպես խոսեց Զրադաշտը»-Մ. Ա.), երբ արդեն Աստված չկար։ Չգրողը Հնարավոր է՝ մենք…

  18 Հուլիս 2015 • 5 րոպե

  

• Էսսե

  Երկիր Նաիրիից երկիր Հայաստան

  Մհեր Արշակյան

  Իմ իմացած Հայաստանին միշտ սպառնացել է Հայրենիք լինելու վտանգը: Իսկ ինչպիսի՞ն է իմ իմացած Հայաստանը: Այնտեղ երազները հակամարտության մեջ չեն քաղաքական առաջնահերթությունների հետ, այնտեղ խաղաղությունը խաղ…

  13 Հունվար 2014 • 6 րոպե

  

• Պոեզիա

  Մահը կգա…

  Մհեր Արշակյան

  Մահը կգա... Դուռը չի ճռնչա, հողը չի ծանրանա ի վերա ստվերների, քանիներն իբրեւ անհարկի գողոն ետ կշպրտեն կապույտն օրվա՝ առանց երկինք: Մահը կգա... Մեկն էլ չի վկայի նրան, մի կաթիլ էլ կքամվի ամենօրյա աջից շ…

  9 Նոյեմբեր 2012 • 1 րոպե

  

• Էսսե

  Հայերը

  Մհեր Արշակյան

  Հայերի հայացքը միշտ այնտեղ է, որտեղ իրենք իշխանություն չունեն: Հայը ընդվզման մշակույթ չունի, նրա ընդվզումը պանդուխտի ցուպն է: Ընդվզման համար նա ունի պանդխտությունը, հնազանդության համար` եկեղեցին, սակա…

  24 Ապրիլ 2012 • 5 րոպե

  

• Էսսե

  Ինչո՞ւ համրերը չեն առաջնորդում

  Մհեր Արշակյան

  Ես երբեք չեմ կարող կանգնել որեւէ առաջնորդի կողքին: Մարդն ինչպե՞ ս կարող է առաջնորդվել մեկ այլ մարդով: Որ ի՞ նչ անի: Ինչու՞ համրերը առաջնորդ չեն դառնում: Նշանակում է, մարդն առաջնորդող խոսքի թիրախ է:

  1 Դեկտեմբեր 2011 • 3 րոպե

  

• Էսսե

  Ինչպե՞ս է առաջացել լեզուն

  Մհեր Արշակյան

  Սիրո մասին ասվել է գրեթե ամեն ինչ: Որոշ բաներ ասվել են նաեւ պատասխանատվության մասին: Սերն իրականում «Ալեֆն» է (Բորխես), քանի որ կա ամեն ինչում ամեն ինչից առաջ եւ հետո: Սերն ընդգրկում է ամեն ինչ:

  11 Փետրվար 2011 • 8 րոպե

  

• Պոեզիա

  Բանաստեղծություններ

  Մհեր Արշակյան

  Լուսամուտից դուրս էլ չնայեց առավոտյան: Կնոջը ոչինչ չասաց: Մի կես հաճույք թեյի միջից շնչեց որպես քթախոտ: Տանից դուրս եկավ բոլոր թերթերն աջ թեւի տակ: Մտավ տնային կառավարչություն տան վարձը մուծելու:

  14 Հուլիս 2010 • 4 րոպե